Panel obywatelski na temat gotowości na kryzysy

Budowanie odpornej Europy

To, w jakim stopniu Europa będzie w stanie radzić sobie z kryzysami – takimi jak klęski żywiołowe, pandemie czy wyzwania geopolityczne – zależy w dużej mierze od gotowości ludności. Dlatego też Komisja Europejska opracowała europejską strategię na rzecz unii gotowości, w której podkreśla kluczową rolę obywateli i organizacji lokalnych w budowaniu odporności społeczeństwa.

Wiosną 2026 r. 150 losowo wybranych obywateli ze wszystkich 27 krajów UE wzięło udział w obradach, podczas których zastanowili się:

Jak można lepiej przygotować Europejczyków na kryzysy?
Jak zadbać o to, by wszystkie działania i inicjatywy realizowane w ramach europejskiej strategii na rzecz unii gotowości były włączające i skuteczne? I aby odpowiadały potrzebom wszystkich obywateli?

W trakcie trzech sesji uczestnicy opowiedzieli o swoich doświadczeniach, przedstawili pomysły, jak zwiększyć gotowość na kryzysy, a także sformułowali listę zaleceń dla Komisji Europejskiej, jak lepiej przygotować Europę i zwiększyć jej odporność.

Działania podjęte w wyniku zaleceń obywateli

30 października 2026 r. Komisja Europejska przyjęła Wytyczne dotyczące gotowości ludności w ramach strategii na rzecz unii gotowości. Wytyczne mają na celu zachęcenie państw członkowskich i państw uczestniczących w Unijnym Mechanizmie Ochrony Ludności do opracowania własnych inicjatyw dotyczących gotowości ludności. Załączono do nich cztery dokumenty z konkretnymi wytycznymi w obszarze budowania gotowości poprzez edukację, informowania o zagrożeniach, 72-godzinnej samowystarczalności i uwzględniania potrzeb osób z niepełnosprawnościami w procesie budowania gotowości.

Pakiet obejmuje również sprawozdanie (zob. rubryka „Dokumenty” poniżej) dokumentujące proces obrad i wyniki prac panelu obywatelskiego na temat gotowości na kryzysy.

W przyszłości planowane jest spotkanie podsumowujące, na którym uczestnicy panelu dowiedzą się, jakie działania podjęła Komisja w odpowiedzi na ich zalecenia i jakie dalsze inicjatywy planuje w związku z nimi. Dzięki temu uczestnicy przekonają się, w jaki sposób ich pomysły i opinie znajdują odzwierciedlenie w pracach UE na rzecz budowania gotowości.

Harmonogram

Obrady europejskiego panelu obywatelskiego ds. gotowości odbyły się podczas trzech sesji weekendowych w okresie od marca do maja 2026 r.

20–22 marca
1. sesja – w Brukseli
- Wprowadzenie do tematu „Gotowość”
- Przedstawienie pierwszych pomysłów, uznanych przez uczestników za najbardziej obiecujące
  Nagrania: 20/03/2026 | 22/03/2026
24–26 kwietnia
2. sesja – w trybie online
- Podsumowanie 1. sesji oraz dalsza dyskusja nad pomysłami, w podziale na tematy i zagadnienia
- Pierwszy etap opracowywania zaleceń
  Nagrania: 24/04/2026 | 26/04/2026
22–24 maja
Sesja końcowa – w Brukseli
- Podsumowanie dyskusji i zalecenia dla Komisji Europejskiej
- Zapowiedź dalszych działań – wpływ na proces kształtowania polityki
  Nagrania: 22/05/2026 | 24/05/2026

Gotowość – wspólna odpowiedzialność Europy

W czasach coraz częstszych i coraz poważniejszych kryzysów niezwykle istotne jest, aby Unia i Europejczycy byli w stanie przygotować się do działania, dostosować do sytuacji i skutecznie reagować.

Gotowość obejmuje umiejętne przewidywanie kryzysów, w tym wczesne działania, zrozumienie potencjalnych zagrożeń oraz współpracę w celu złagodzenia skutków.

Poprzez podniesienie świadomości ludności i zacieśnienie współpracy między sektorem cywilnym, rządowym i prywatnym Europa może zwiększyć swoją odporność w obliczu kryzysów.

French Civil Protection in action: man in a flooded street pulling a boat with an elderly man on board. — © French Civil Protection

Uczestnicy panelu rozważyli, jak z pomocą inicjatyw podnoszących wiedzę i świadomość zbudować odporne społeczeństwo, w którym to obywatele będą stanowić pierwszą linię zarządzania kryzysami.

Nacisk został położony na strategie, które obejmują takie aspekty jak zdrowie, wsparcie społeczeństwa obywatelskiego i umiejętność korzystania z mediów, co pozwala uwzględnić sytuację słabszych grup społecznych i ukształtować liderów we wszystkich społecznościach.

Włączenie wniosków z prac panelu do europejskiej strategii na rzecz unii gotowości ma pierwszorzędne znaczenie dla zwiększenia gotowości i odporności w Europie.