Waarom een burgerpanel over democratische veerkracht?
De Europese democratieën staan onder toenemende druk, van geopolitieke spanningen en snelle technologische veranderingen tot polarisatie en afnemend vertrouwen en afnemende betrokkenheid van het publiek. Vrije en eerlijke verkiezingen, vrijheid van meningsuiting, media, journalisten en het maatschappelijk middenveld staan ook steeds meer onder druk.
Om de toenemende bedreigingen voor de democratie aan te pakken, presenteerde de Europese Commissie in 2025 het Europees schild voor de democratie, met concrete maatregelen om de democratie in de hele EU te versterken.
In het kader van deze bredere inspanning zullen 150 willekeurig geselecteerde burgers uit alle 27 EU-lidstaten bijeenkomen om te beraadslagen over de volgende belangrijke vragen:
- Hoe kunnen we onze democratieën samen sterker en veerkrachtiger maken?
- Voortbouwend op uw eigen ervaring en op het Europees schild voor de democratie: wat moet de EU doen zodat we allemaal kunnen deelnemen aan de democratie waarin we leven en haar mee vorm kunnen geven?

Wat kunnen we van het burgerpanel verwachten?
Democratische veerkracht gaat niet alleen over wetten, instellingen of technologie. Het gaat ook om de dagelijkse ervaringen van mensen: hoe zij informatie zoeken en beoordelen, met elkaar omgaan, zich gehoord voelen door EU-instellingen, nationale regeringen en lokale overheden, vertrouwen hebben in het publieke debat en reële kansen hebben om hun eigen toekomst en die van de democratie vorm te geven. Daarom wil de Europese Commissie rechtstreeks naar burgers in heel Europa luisteren.
Tijdens drie sessies zullen de deelnemers bespreken wat burgers en gemeenschappen kan helpen om aan het democratische leven deel te nemen en de maatschappelijke veerkracht te versterken. De deelnemers krijgen de informatie, begeleiding en taalondersteuning die ze nodig hebben om de kwesties te begrijpen en ten volle aan de besprekingen deel te nemen.
Aan het einde van het proces zal het panel een reeks aanbevelingen opstellen die aan de Europese Commissie zullen worden voorgelegd om rechtstreeks te worden meegenomen in de werkzaamheden van de Commissie ter versterking van de democratie, voortbouwend op het Europees schild voor de democratie.
Tijdlijn
Het Europees burgerpanel over democratische veerkracht vindt plaats in drie weekends tussen september en november 2026.
- 18-20 septemberSessie 1 — Brussel
- Inzicht krijgen in het thema democratische veerkracht en wat dit in het dagelijks leven betekent.
- In kaart brengen van de belangrijkste uitdagingen waarover het panel zich moet buigen.
- 16-18 oktoberSessie 2 — Online
- Voortbouwen op de besprekingen van sessie 1 en onderzoeken wat mensen en gemeenschappen kan helpen aan het democratische leven deel te nemen en de veerkracht te versterken.
- Beginnen met het opstellen van aanbevelingen op basis van de door het panel vastgestelde prioriteiten.
- 20-22 novemberSessie 3 – Slotbijeenkomst – Brussel
- Conclusies trekken uit de besprekingen en de ideeën uitwerken tot definitieve aanbevelingen aan de Europese Commissie.
- Toelichting bij de volgende stappen — hoe zullen de aanbevelingen worden gebruikt bij de beleidsvorming?
Wat is democratische veerkracht?
Democratie — bestuur door en voor het volk — staat of valt met het vermogen van burgers om er op betekenisvolle wijze aan deel te nemen. Democratieën krijgen vandaag de dag echter te maken met verschillende vormen van druk waardoor mensen zich minder geïnformeerd, verbonden en gehoord kunnen voelen.
In gewone taal betekent democratische veerkracht het vermogen van een democratie — met inbegrip van haar instellingen, het maatschappelijk middenveld, burgers en gemeenschappen — om zich voor te bereiden op, weerstand te bieden aan en te herstellen van dreigingen of crises, met behoud van vrije verkiezingen, de rechtsstaat, de grondrechten en het vermogen van mensen om aan het openbare leven deel te nemen.
Democratische veerkracht is niet iets wat overheden of instellingen alleen kunnen opbouwen. Het hangt ook af van burgers en gemeenschappen. Het Europees burgerpanel biedt burgers uit de hele EU de mogelijkheid om aan deze gezamenlijke inspanning bij te dragen door mee vorm te geven aan toekomstige Europese maatregelen op het gebied van democratische veerkracht.

