Γιατί χρειάζεται μια ομάδα πολιτών για την ανθεκτικότητα της δημοκρατίας
Οι ευρωπαϊκές δημοκρατίες αντιμετωπίζουν αυξανόμενες πιέσεις, από γεωπολιτικές εντάσεις και ταχείες τεχνολογικές αλλαγές έως πόλωση και μείωση της εμπιστοσύνης και της συμμετοχής του κοινού. Οι ελεύθερες και δίκαιες εκλογές, η ελευθερία της έκφρασης, τα μέσα ενημέρωσης, οι δημοσιογράφοι και η κοινωνία των πολιτών απειλούνται επίσης όλο και περισσότερο.
Για την αντιμετώπιση των αυξανόμενων απειλών για τη δημοκρατία, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας το 2025, με συγκεκριμένα μέτρα για την ενδυνάμωση και την ενίσχυση της δημοκρατίας σε ολόκληρη την ΕΕ.
Στο πλαίσιο αυτής της ευρύτερης προσπάθειας, 150 πολίτες που έχουν επιλεγεί τυχαία και από τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ θα συνεδριάσουν με σκοπό να συζητήσουν τα ακόλουθα σημαντικά ερωτήματα:
- Πώς μπορούμε να συνεργαστούμε ώστε να κάνουμε τις δημοκρατίες μας πιο εύρωστες και πιο ανθεκτικές;
- Με βάση τη δική σας εμπειρία και την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας, τι θα πρέπει να κάνει η ΕΕ για να μπορέσουμε όλοι και όλες να συμμετάσχουμε στη δημοκρατία στην οποία ζούμε και να τη διαμορφώσουμε;

Τι να αναμένετε από την ομάδα πολιτών
Η δημοκρατική ανθεκτικότητα δεν αφορά μόνο νόμους, θεσμούς ή τεχνολογίες. Αφορά επίσης τις καθημερινές εμπειρίες των πολιτών: πώς βρίσκουν και αξιολογούν πληροφορίες, πώς συνεργάζονται μεταξύ τους, εάν αισθάνονται ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ, οι εθνικές κυβερνήσεις και οι τοπικές αρχές τους ακούν, εάν εμπιστεύονται τον δημόσιο διάλογο και κατά πόσον έχουν πραγματικές ευκαιρίες να διαμορφώσουν το μέλλον της δημοκρατίας και το ίδιο τους μέλλον. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιθυμεί να ακούσει απευθείας τις απόψεις των πολιτών από ολόκληρη την Ευρώπη.
Κατά τη διάρκεια τριών συνεδριάσεων, οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες θα συζητήσουν τι θα μπορούσε να βοηθήσει τους πολίτες και τις κοινότητες να συμμετάσχουν στον δημοκρατικό βίο και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της κοινωνίας. Οι συμμετέχοντες και οι συμμετέχουσες θα λάβουν τις πληροφορίες, την καθοδήγηση και τη γλωσσική υποστήριξη που χρειάζονται για να κατανοήσουν τα ζητήματα και να συμμετάσχουν πλήρως στις συζητήσεις.
Έως το τέλος της διαδικασίας, η ομάδα θα αναπτύξει ένα σύνολο συστάσεων που θα υποβληθούν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να τροφοδοτήσουν άμεσα το έργο της για την ενίσχυση της δημοκρατίας, με βάση την Ευρωπαϊκή Ασπίδα Δημοκρατίας.
Χρονοδιάγραμμα
Η Ομάδα Ευρωπαίων Πολιτών για τη δημοκρατική ανθεκτικότητα θα συνεδριάσει τρία Σαββατοκύριακα μεταξύ του Σεπτεμβρίου και του Νοεμβρίου 2026.
- 18-20 Σεπτεμβρίου1η συνεδρίαση — Βρυξέλλες
- Κατανόηση του θέματος της δημοκρατικής ανθεκτικότητας και του πώς μεταφράζεται στην καθημερινή ζωή.
- Προσδιορισμός των κύριων προκλήσεων στις οποίες θα πρέπει να επικεντρωθεί η ομάδα.
- 16-18 Οκτωβρίου2η συνεδρίαση — διαδικτυακά
- Συνέχεια των συζητήσεων της συνεδρίασης 1 και διερεύνηση του τι θα μπορούσε να βοηθήσει τους πολίτες και τις κοινωνίες να συμμετέχουν στον δημοκρατικό βίο και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα.
- Έναρξη εκπόνησης συστάσεων με βάση τις προτεραιότητες που προσδιορίστηκαν από την ομάδα.
- 20-22 ΝοεμβρίουΚαταληκτική συνεδρίαση — Βρυξέλλες
- Εξαγωγή συμπερασμάτων από τις συζητήσεις και μετουσίωση των ιδεών σε τελικές συστάσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
- Επεξήγηση των επόμενων βημάτων — Τρόπος με τον οποίο θα χρησιμοποιηθούν οι συστάσεις στη χάραξη πολιτικής.
Τι είναι η δημοκρατική ανθεκτικότητα;
Η δημοκρατία —η κυβέρνηση από τον λαό και για τον λαό— εξαρτάται από τη δυνατότητα των πολιτών να συμμετέχουν ουσιαστικά. Ωστόσο, οι σημερινές δημοκρατίες αντιμετωπίζουν σειρά πιέσεων που μπορούν να κάνουν τους πολίτες να αισθάνονται ότι είναι λιγότερο ενημερωμένοι, ότι οι δεσμοί τους αποδυναμώνονται και ότι δεν ακούγεται η φωνή τους.
Στην καθημερινή γλώσσα, ως δημοκρατική ανθεκτικότητα νοείται η ικανότητα της δημοκρατίας —στην οποία περιλαμβάνονται τα θεσμικά της όργανα, η κοινωνία των πολιτών, οι πολίτες και οι κοινότητές της— να είναι προετοιμασμένη, να αντέχει και να ανακάμπτει από απειλές ή κρίσεις, ενώ παράλληλα διατηρούνται οι ελεύθερες εκλογές, το κράτος δικαίου, τα θεμελιώδη δικαιώματα και η ικανότητα των πολιτών να συμμετέχουν στον δημόσιο βίο.
Η δημοκρατική ανθεκτικότητα δεν είναι κάτι που οι κυβερνήσεις ή τα θεσμικά όργανα μπορούν να οικοδομήσουν μεμονωμένα. Εξαρτάται επίσης από τους πολίτες και τις κοινότητες. Η ομάδα Ευρωπαίων πολιτών παρέχει σε πολίτες από ολόκληρη την ΕΕ την ευκαιρία να συμβάλουν σε αυτή την κοινή προσπάθεια συμμετέχοντας στη διαμόρφωση της μελλοντικής ευρωπαϊκής δράσης για τη δημοκρατική ανθεκτικότητα.

